ന്യൂഡൽഹി: പ്രശസ്ത ഇന്ത്യൻ എഞ്ചിനീയർ, കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തക, വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കർത്താവ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തയായ സോനം വാങ്ചുക്ക് 1966 സെപ്റ്റംബർ 1 ന് ലഡാക്കിലെ ഉലെയ്ടോക്പോയിൽ ജനിച്ചു.
SECMOL ആൾട്ടർനേറ്റീവ് സ്കൂൾസ്ഥാപിച്ചതിനും , ജലസംരക്ഷണ ‘ഐസ് സ്തൂപം’ കണ്ടുപിടിച്ചതിനും, ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്റർ ചിത്രമായ 3 ഇഡിയറ്റ്സിലെഫുൻസുഖ് വാങ്ഡു എന്ന കഥാപാത്രത്തിന് യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിൽ പ്രചോദനം നൽകിയതിനും അദ്ദേഹം ആഗോളതലത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു ഒൻപത് വയസ്സ് വരെ വാങ്ചുകിന് വീട്ടിൽ തന്നെ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകി. ലഡാക്കി മാത്രം സംസാരിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ഉറുദു അല്ലെങ്കിൽ കശ്മീരി ഭാഷകളിൽ പഠിപ്പിക്കുന്ന സ്റ്റാൻഡേർഡ് സ്കൂളുകളിൽ അദ്ദേഹം കടുത്ത ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിട്ടു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഡൽഹിയിലേക്ക് താമസം മാറി,
അവിടെ ഒടുവിൽ പ്രോത്സാഹജനകമായ ഒരു അന്തരീക്ഷം കണ്ടെത്തി, ഒടുവിൽ ശ്രീനഗറിലെ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിൽ (എൻഐടി) നിന്ന് മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറായി ബിരുദം നേടി.വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കരണവും SECMOL ഉം ലഡാക്കിയിലെ കുട്ടികൾക്കിടയിൽ വൻതോതിലുള്ള പരാജയ നിരക്ക് കാണുന്ന അന്യവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തെ ചെറുക്കുന്നതിനായി 1988-ൽ വാങ്ചുക്ക് സ്റ്റുഡന്റ്സ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ ആൻഡ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ലഡാക്ക് (SECMOL) എന്ന സംഘടനയുടെസഹസ്ഥാപകനായി. സർക്കാർ സ്കൂളുകൾ പരിഷ്കരിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ഓപ്പറേഷൻ ന്യൂ ഹോപ്പ് ആരംഭിച്ചു , ലേയ്ക്ക് സമീപം SECMOL കാമ്പസ് സ്ഥാപിച്ചു – പൂർണ്ണമായും സൗരോർജ്ജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പരിസ്ഥിതി ഗ്രാമം, കൃഷി, റേഡിയോ പ്രക്ഷേപണം, എഞ്ചിനീയറിംഗ് തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക കഴിവുകളിലൂടെ വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠിക്കുന്നിടത്ത്.സുസ്ഥിര നവീകരണംതണുത്ത മരുഭൂമി പ്രദേശങ്ങളിലെ സുസ്ഥിര സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ ഒരു പ്രമുഖ പയനിയറാണ് വാങ്ചുക്ക്. ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ ആവശ്യമില്ലാത്ത സോളാർ-ഹീറ്റഡ് കെട്ടിടങ്ങൾ ചൂടാക്കുന്നതിന് അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി, 2014 ൽ ഐസ് സ്തൂപം കണ്ടുപിടിച്ചു – ശൈത്യകാലത്ത് നീരൊഴുക്ക് മരവിപ്പിക്കുകയും വസന്തകാലത്ത് ഉരുകുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു കൃത്രിമ ഹിമാനിയാണ് ഇത്. കമ്മ്യൂണിറ്റി നയിക്കുന്ന സുസ്ഥിര പരിഹാരങ്ങൾക്ക് 2018 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് അഭിമാനകരമായ റാമോൺ മാഗ്സസെ അവാർഡ് ലഭിച്ചു .
ഇപ്പോൾ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയുടെ രാജിക്ക് വേണ്ടി ക്രോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടക്കുന്ന സമരത്തിന് ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം നിരാഹാര സമരത്തിലാണ്
